Unuaj el printempo

Publié le par Mateo


Baldaŭ, floros la primoloj. Jam, oni vidas la plej fruajn ! Florantaj ekde februaro, ili estas en la unuaj plantoj kiuj floras. Pro tio, oni nomiĝis ilin Primula, el la latina « prima » : unua. La francalingva nomo estas Primevère : ĝi elvenas same el la latina « prima » kaj « vera » : printempo. Primevère signifas do « unua el printempo ».


Bientôt, fleuriront les primevères. Déjà, on peut voir les plus précoces ! Fleurissant à partir de février, elles sont parmi les premières plantes à fleurir. C'est pour cela qu'on les a nommées Primula, du latin "prima" : premier. En Français, Primevère vient aussi de "prima" et "vera" : printemps. Primevère signifie donc "première du printemps".

 

Primula vulgaris ensemble 

Estas 3 komunaj specioj. Tiu, kiu floriĝas la plej frue, ekde nun, estas Primula vulgaris (eo ordinara primolo, fr Primevère commune). Oni ankaŭ nomiĝis ĝin Primula acaulis (eo sen-tiga primolo, fr primevère acaule) ĉar ĝi ne havas tigojn, male al la aliaj primuloj, sed nur pedunklojn. Ĝi havas la plej grandajn florojn en la 3 specioj.

 

Il y a 3 espèces communes. Celle qui fleurit la plus tôt, à partir de maintenant, est Primula vulgaris (eo ordinara primolo, fr Primevère commune).On l'a aussi appelée Primula acaulis (eo sen-tiga primolo, fr primevère acaule) car elle n'a pas de tiges, contrairement aux autres primevères, mais seulement des pédoncules. Elle a les plus grandes fleurs des trois espèces.

 

Primula vulgaris gouttes (1)ret 

Post iom da semajnoj, floros la plej konata : Primula veris (eo printempa primolo, fr Primevère officinale). La kukoloj elvenas de Afriko sametempe, kaj ĝia franca popola nomo estas pro tio kukolo.

 

Dans quelques semaines, fleurira la plus connue : Primula veris (eo printempa primolo, fr Primevère officinale). Les Coucous arrivent d'Afrique en même temps, et son nom populaire est donc Coucou.

 

Primula veris ret


La tria specio ĝin similas : Primula elatior (eo radia primolo, fr Primevère élevée). La floroj estas pli malfermataj kaj grandaj.

 

La troisième espèce lui ressemble : Primula elatior (eo radia primolo, fr Primevère élevée). Les fleurs sont plus grandes et ouvertes.

 Primula-eliator--primevere-elvee-ret.jpg

 

Kiam vi vidos primoloj, rigardu meze de la floroj. Vi povos vidi ke estas du tipoj :

 

Quand vous verrez des primevères, regardez au centre des fleurs. Vous pourrez voir qu'il y en a de 2 types :

 


> Oni vidas la pistilon. Tiam la stamenoj estas malsupraj, nevideblaj. La floro estas longstilusa.

 

> On voit le pistil. Alors, les étamines sont en dessous, non visibles. La fleur est longistyle.


Primula vulgaris
> Oni vidas la 5 stamenojn. Tiam la pistilo estas malgranda, nevidebla. La floro estas mallongstilusa.

> On voit les 5 étamines. Alors le pistil est petit, non visible. La fleur est brévistyle.

 

Primula vulgaris violacée

Fakte, ĉiam estas nur unu tipo sur la floroj de la sama planto. Tio estas malsamstiluso. Tiu estas Darwin (Darvino) kiu priskribis unue tio (1878), kaj kiu komprenis ke la malsamaj tipoj neebligas memreprodukton : fekundiĝo (per insekta rostro) estas eble nur inter la du malsamaj tipoj. Tiel, estas pli granda gena diverseco !

 

En fait, il n'y a toujours qu'un type sur les fleurs d'une même plante. Ceci est de l'hétérostylie. C'est Darwin qui a décrit cela en premier (1878), et qui a compri que les différents types rendent impossible l'autofécondation : la fécondation (via la trompe d'un insecte) est possible seulement entre les deux types différents. Ainsi, il y a une plus grande diversité génétique !

 


Publié dans Florplantoj

Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :

Commenter cet article

Sakari 09/03/2010 07:56


Ho, tiel frue vi povas ĝui de primoloj. Ili kreskas ankaŭ en nia norda klimato, sed floras nur en majo! La specio Primula veris estas eĉ origina en la plej sudaj partoj de Finnlando. En Helsinki
tamen Primula veris kaj la alia specio Primula elatior estas multloke transplantitaj en ĝardenoj kaj de tie ili disvastiĝis al la apuda naturo. Mi havas kelkajn fotojn en mia finnlingva herbario:
http://sakari.kuvat.fi/kasvio2/kevatesikko.html


Mateo 13/03/2010 12:54


En majo ! interesa ! Ĉe ni, Primula elatior kaj veris estas ĉiam naturaj, sed vulgaris estas ofte en ĝardenoj (kaj ankaŭ natura)


myriouf 11/02/2010 13:56


le crocus fleurit avant, non? mais c'est peut-être la dernière de l'hiver ?


Mateo 11/02/2010 17:05


Si, certains sont automnaux, mais ils sont plutôt aussi premiers du printemps ! Les deux sont souvent fleuri en même temps.

Mais la primevère n'est pas la première absolue, seulement étymologiquement !