Muskoj el sekaj muroj

Publié le par Mateo

 

Malmulte da uloj interesas pri la muskoj. Tamen, la muskoj estas ĉie kaj la lerno de ilin estas bela aventuro. Oni malkuvras miskonata mondo, kaj fotado pri muskoj estas miriga.

Pro ili ne havas verajn vaskulojn, ĉiuj estas malgrandaj kaj ili ŝatas malsekecon. En arbaroj, ekzemple, oni vidas grandajn muskajn kusenojn :

 

Peu de personnes s'intéressent aux mousses. Pourtant, les mousses sont partout et leur étude est une belle aventure. On découvre un monde méconnu, et la macrophotographie est étonnante.

Parce qu'elles n'ont pas de vrais vaisseaux, toutes sont petites et aiment l'humidité. Dans les forêts, par exemple, on voit de grands coussins mousseux :

 

Mousse... 

Sed ankaŭ, iom da muskoj povas vivi sur tre sekaj muroj kaj ŝtonegoj. Ne necesas foriri por vidi ilin. Ie ajn, oni rekontiĝas ilin, eĉ meze de urboj. Distingi speciojn estas, komence, ne ĉiam facila. Jen 5 tre komunaj muskspecioj, kiuj oni povas vidi sur sekaj muroj. Se la distingo de la specioj ne interesas vin, rigardu nur fotojn !

 

Mais aussi, quelques mousses peuvent vivre sur de très secs murs et rochers. Il n'est pas nécessaire de partir loin pour les voir. On les rencontre n'importe où, même au milieu des villes. Reconnaître les espèces, au début, n'est pas toujours facile. Voici 5 très communes espèces de mousses que l'on peut voir sur les murs secs. Si la distinction des espèces de vous intéresse pas, regardez seulement les photos !


Antaŭe, necesas klarigi vortoj por priskribi muskoj. Ili havas du partojn : gametofito kun pseŭdofolioj, kaj, ne ĉiam, sporofito kun piedeto kiu portas kapsulo (en kiu ĉi estas la sporoj). Kutime la granda parto de la plantoj estas la sporofito kaj ĝi portas eteta gametofito. Ĉe la muskoj, estas malo :

 

Avant, il est nécessaire d'expliquer les mots pour décrire les mousses. Elles ont deux parties : un gamétophyte avec des pseudofeuilles, et, pas toujours, un sporophyte avec un pédicelle qui porte une capsule (dans laquelle il y a les spores). Habituellement la grande partie des plantes est le sporophyte, et il porte un minuscule gamétophyte. Chez les mousses, c'est le contraire :

 

muskaj-vortoj-copie-1.jpg
Unue, jen eble la plej komuna : Grimmia pulvinata. Kusinetoj havas specialan formon, kvazaŭ duonsfero. Ĝia pseŭdofolioj estas finata per vitra « hareto ». Alia karactero : piedetoj estas turniĝi malsupren, tiel kapsuloj ne estas pli altaj ol gametofitoj.

 

Premièrement, voici peut-être la plus commune : Grimmia pulvinata. Les coussinets ont une forme particulière, presque en demi-sphère. Ses pseudofeuilles sont terminées par un poil "hyalin" (c'est à dire vitreux). Autre caractère : les pédicelles sont retournés vers le bas, de manière à ce que les capsules ne soit pas plus hautes que les gamétophytes.

 

Grimmia pulvinata 3

Grimmia pulvinata 2

 

La dua estas Bryum capillare. Oni facile rekonas ĝin dank’ al ĝiaj ruĝaj piedetoj, kaj la helverdaj kapsuloj turniĝas malsupren. Kiam la musko estas senakva, la gametofito volviĝas sin (dua foto).

 

La deuxième est Bryum capillare. On la reconnait facilement grâce à ses pédicelles rouges, et les capsules d'un vert clair tournées vers le bas.

 

Bryum capillare 2

Bryum capillare

 

Trie, jen Tortula muralis. Ankaŭ ĝin oni trovas tre komune sur sekaj muroj. Ĝi havas specialaĵon : estas io sur la kapsulo. Speco de « ĉapeleto », kiu protektas la kapsulo. Fakte, ĉiuj specioj kavas tiun ĉapeleton dum kresko, sed ĉe Tortula muralis (kaj aliaj) ĝi falas malfrue.

 

Troisièmement, voici Tortula muralis. On l'a trouve aussi très communément sur les murs secs. Elle a une particularité : il y a quelque chose sur la capsule : la coiffe, qui la protège. En fait, toutes les espèces ont cette coiffe pendant la croissance, mais chez Tortula muralis (et autres) elle tombe tardivement.

 

Tortula muralis

Tortula muralis (1)

 

Kvare, Orthotrichum anomalum. Ĝi ankaŭ havas ĉapeletojn, kun pinteto.

 

Quatrièmement, Orthotrichum anomalum. Elle a aussi des coiffes, avec une petite pointe.

 

Orthotrichum anomalum (2)

Orthotrichum anomalum (1)

 

Fine, eble la plej mirinda Schistidium apocarpum. Rigardu ĝiaj kapsuloj : kapsuldentoj estas ekstere, tiel sunetoj. En la unua foto, ĉi sube, oni vidas kapsulon, kiu ankoraŭ estas fermi per ĉapeleto. La aliaj estas malfermitaj. Kiam oni tuŝas tiu musko, flava nubo ekflugas el kapsuloj : estas sporoj.

 

Enfin, peut-être la plus étonnante Schistidium apocarpum. Regardez ses capsules : des dents sont vers l'extérieur, comme de petits soleils. Dans la première photo, ci-dessous, on voit une capsule qui est encore fermée par la coiffe (on dirait un béret !). Les autres sont ouvertes. Quand on touche cette mousse, un nuage jaune s'envole des capsules : ce sont les spores.


Schistidium apocarpum (1)Schistidium-apocarpum--2-.JPG
Ekde nun, rigardu la muskoj, dum kelkaj minutoj, vi surpriziĝos pro tiuj etaj beloj !


A partir de maintenant, regardez les mousses pendant quelques minutes, vous serez surpris par ces petites beautés !


Vidu ankaŭ : la filikoj el malnovaj muroj.

A voir aussi : les fougères des vieux murs.




Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :

Commenter cet article